พรหมวิหาร 4 คือ ธรรมอันประเสริฐ เป็นธรรมที่เปรียบเสมือนที่อยู่อาศัยของผู้มีจิตใจสูงส่ง เป็นหลักธรรมสำหรับการอยู่ร่วมกับผู้อื่นอย่างสงบสุข และเป็นพื้นฐานของการเจริญเมตตาภาวนา ประกอบด้วยธรรม 4 ประการ ดังนี้
- เมตตา – ความปรารถนาให้ผู้อื่นมีความสุข มีไมตรีจิต ไม่อิจฉา ไม่คิดร้าย เช่น หวังดีต่อเพื่อนร่วมงาน ญาติพี่น้อง หรือแม้แต่ศัตรู
- กรุณา – ความสงสารในเมื่อผู้อื่นประสบทุกข์ และอยากช่วยให้พ้นจากความทุกข์ เช่น ช่วยเหลือคนยากไร้ คนเจ็บป่วย หรือสัตว์ที่ได้รับความทรมาน
- มุทิตา – ความยินดีเมื่อผู้อื่นได้ดี ไม่อิจฉา เช่น ดีใจกับความสำเร็จของเพื่อน หรือการเลื่อนตำแหน่งของผู้อื่น
- อุเบกขา – ความวางใจเป็นกลาง ไม่เอนเอียง มีสติรู้เท่าทันอารมณ์ ไม่ลำเอียงเพราะรัก ชัง กลัว หรือหลง เช่น ไม่เข้าข้างลูกหลานถ้าทำผิด และวางใจต่อเรื่องที่ควบคุมไม่ได้
พรหมวิหาร 4 เป็นหลักธรรมที่ทำให้จิตใจสูงส่ง ไม่เบียดเบียนผู้อื่น และอยู่ร่วมกับสังคมได้อย่างมีความสุข มีเมตตาธรรมเป็นพื้นฐานของการเป็นผู้นำ ครู พ่อแม่ หรือผู้ใดก็ตามที่ต้องเกี่ยวข้องกับผู้อื่น
อ่านเพิ่มเติมเกี่ยวกับ พรมวิหาร 4 หลักปฏิบัติที่เจ้าคนนายคนพึงมี